Lingua Programı Nedir ?
Lingua (dil öğrenimi ve öğretimi) Programı; AB Genel Eğitim Programı olan Socrates’in alt programlarından biridir. Programın amacı dilin kültür, eğitim, iletişim, istihdam, anlaşma, kaynaşma, gelişme, sosyal, ekonomik ve diğer pek çok yönden önemini dikkate alarak yabancı dil eğitim ve öğretimiyle ilgili projelere özel öncelik vermektedir. Yabancı dillerin bilinmesi kişisel gelişim ve kendini gerçekleştirme unsuru olmanın yanısıra istihdam edilebilirliğe de katkıda bulunabilmekte, farklılık ve çoğulculukla vasıflandırılan Avrupa’da diğer kültürlerin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktadır. Diller insanlığın ortak bir hazinesi, farklı kültürlerin sesi-soluğu, tarih boyunca değişik medeniyetlerin gelenek, görenek, bilim, kültür ve edebiyatlarının rengi ve zenginliği olmaları itibariyle, Avrupa çapında dil çeşitliliğinin korunması amacıyla (günümüzde az kullanılan ve öğretilen Lüksemburgca ve İrlandaca gibi dillerin unutulmaması dahil) özel çaba harcanmaktadır. Yabancı dil bilen insanların sayılarının artırılması Socrates programlarının hepsinde ortak bir amaç olmakla birlikte, dil eğitim, öğretim ve öğreniminin geliştirilmesi, çeşitli yönleriyle ve kapsamlı olarak Lingua programının odak noktasını oluşturmaktadır.Lingua iki ana alt programdan oluşmaktadır:
Lingua 1- Dil öğretimi ve öğreniminin teşvik edilip geliştirilmesi;
Lingua 2- Dil öğretim araç-gereç ve materyallerinin geliştirilmesi;
Dil öğreniminin teşvik edilip geliştirilmesi için çeşitli projelerin yapıldığı Lingua 1 ve dil öğrenim araç-gereç ve materyallerinin (kitap, audio/video kaset, CD, DVD vb.) geliştirildiği Lingua 2 projeleri kendi-kendine öğrenim ortam ve imkânları da sunmaktadır.Lingua Programı Ne Değildir ?
Lingua programı bir dil kursu veya okulu değildir. Lingua programında öğrencilere ve diğer bireylere yurtiçinde ve yurt dışındaki dil kurslarında, okullarda, üniversitelerde doğrudan yabancı dil eğitimi veya kursu verilmemektedir. Öğrencilere ve diğer bireylere bu amaç doğrultusunda para, burs yardımında da bulunulmamaktadır. Lingua programı bireylere değil, kurumlara yöneliktir. Sadece ilgili kurum ve kuruluşlar Lingua projelerine katılabilir. Bireyler kurum tüzel kişiliğini temsilen proje kapsamındaki iş ve işlemleri yürütür. Bireyler Lingua projelerinin çıktılarından, ürünlerinden (dergi, kitap, CD, DVD vb) dolaylı olarak faydalanabilir.Lingua’nın Amaçları Nedir ?
Lingua’nın Hedef Kitlesi Kimlerden oluşur ?
Lingua Programının hedef kitlesi; bebeklerden okul öncesi eğitime kadar tüm çocuklar, ilkokuldan üniversitelere kadar bütün öğrenciler, eğitimlerini tamamlamış insanlardan emeklilere kadar çocuk, genç, ihtiyar, kadın, erkek, özürlü, siyah, beyaz Avrupa ülkelerinin yediden yetmişe bütün vatandaşlarıdır. Lingua projeleri tasarlanırken ve hazırlanırken hedef kitlenin açık ve net bir şekilde belirlenmesinde mutlak fayda vardır.Komisyonca Sağlanan Mali Destek Nekadardır ?
Avrupa Komisyonu toplam Lingua proje tutarlarının en fazla % 75’ine kadar mali destek verebilmektedir. Genelde bu katkı oranı toplam proje tutarının % 50’si ile % 75’i arasında değişmektedir. Geriye kalan % 25-50 civarındaki katkı payını proje ortakları paylaşarak karşılamak durumundadır. Bu katkı payı Avrupa Komisyonuyla yapılan Socrates İşletme Anlaşması gereği resmi olarak kurum bütçelerinden karşılanabileceği gibi dışarıdan destek de alınabilir. Ayrıca projelere ortak olan kurumların istihdam ettiği odanın kirasından personelin maaşına, kullanılan bilgisayarın kirasından elektirik, su vb parasına kadar yapılan harcamalar bu katkı payına dahil edilebilir.Ortalama Lingua projelerinin tutarı 200.000- 300.000- 400.000 Euro civarında olmakla birlikte üst sınır 1.000.000 Euro’ya kadar çıkabilmektedir.
Projelerin Süresi Nedir ?
Lingua projeleri ardışık olarak 1, 2 , 3 yıllık süreleri kapsayabilmekte ve Komisyon nezdinde en fazla 36 aya kadar resmi olarak devam etmektedir. Ancak proje bu süreyle sınırlı kalıp bitmemekte; proje çıktılarından, ürünlerinden faydalanma, yayım faaliyetlerinde bulunma vb çalışmaları devam etmektedir. Projelerin temel amaçlarından biri de sınırlı bir süreyle değil, proje süresi bittikten sonra da etki ve çıktılarıyla sürekli olarak hizmet vermesidir.Hangi Diller Lingua Kapsamına Girer ?
Socrates genel eğitim programınına 25 AB üyesi ülke, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn, Türkiye, Romanya ve Bulgaristan olmak üzere toplam 31 ülke dahildir. Bu ülkelerde konuşulan resmî diller Lingua projeleri için uygun dil kapsamına girmektedir. Bunlar; İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, İtalyanca, Portekizce, Flamanca, Danca, Fince, Yunanca, Bulgarca, Çekce, Slovakça, Romence, Macarca, Türkçe, İzlandaca, Norveçce, İsveçce, Lehce, Litvanca, Slovence, Letonca, Estonca, Maltaca ile Lüksemburgca ve İrlandaca dilleridir.Socrates’e üye ülkelerde konuşulan Mirandaca, Berberice, Baskça, Ladince, Samice, Friluanca, Arapça, Bretonca gibi diller program kapsamına girmemektedir.
Lingua programında İngilizce, Fransızca, Almanca gibi revaçta olan dillerden ziyade daha az kullanılan, konuşulan, öğrenilen ve öğretilen diğer dillerin projelere konu olması Avrupa Komisyonu tarafından daha çok desteklenmekte ve mali yardım verilmektedir.
Hangi Kurum ve Kuruluşlar Lingua Projelerine Katılabilir ?
Avrupa Komisyonu yabancı dil öğrenimi konusunda; okullar, üniversiteler, dil merkezleri, radyolar, televizyonlar, gazeteler gibi geniş kitleleri etkileme ve yönlendirme imkânına sahip kurumlarla, resmi, sivil ayırdetmeksizin bütün sosyal ve kültürel kuruluşların programa aktif ve etkin bir şekilde katılımını amaçlamakta, bunun için gerekli ortamı oluşturmaya çalışmaktadır.Dillerle ilgili eğitim veren okullar ve üniversiteler ile bu sahada öğretmen yetiştiren fakülteler başta olmak üzere dil eğitimi, öğrenimi ve öğretimiyle doğrudan veya dolaylı olarak ilgili olan, bu işle uğraşan bütün resmî, özel kurum ve kuruluşlar Lingua programının amaçları doğrultusunda proje hazırlayabilirler ve birden fazla Lingua Projesi koordinatörü ya da ortağı olabilirler. Bu kurumları şu şekilde sıralayabiliriz;
1- Okullar,
2- Üniversiteler,
3- Açıktan ve uzaktan eğitim merkezleri,
4- Halk ve diğer yetişkin eğitim kuruluşları,
5- Dil eğitim, öğretim ve öğrenimiyle ilgili araştırma kuruluşları,
6- Yerel, bölgesel ve merkezi yönetim teşkilatları,
7- Dil kursları ve okulları,
8- Radyo, T.V. kanalları ile diğer medya ve internet şirketleri,
9- Basımevleri, yazılım üretip satan firmalar,
10- Uluslararası dil enstitüleri,
11- Sosyal ve kültürel yönlerden dillerle ilgili sivil toplum kuruluşları,
12- Dernekler ve vakıflar,
13- Dil eğitim müfredatları planlayan, diploma veren, ölçme ve değerlendirme teknikleri için metotlar geliştiren bütün kurum ve kuruluşlar.
Ne Tür Projelere Mali Destek Verilmektedir ?
Projelerimizi yaparken Komisyon tarafından ilan edilen teklif çağrılarındaki önceliklere dikkat etmekte yarar vardır. Komisyonun öncelikleri doğrultusunda proje hazırlamak projelerimizin kabul edilme ihtimalini artıracaktır. Bu yılki teklif çağrılarının Lingua Programı yukarıda belirtilen genel hedefler doğrultusunda aşağıdaki amaçlara yönelik çalışmaları ve projeleri desteklemektedir;Avrupa Komisyonu Lingua 1 kapsamında öncelikle;
Lingua 2 kapsamında ise öncelikle;
Ne Tür Projelere Mali Destek Verilmemektedir?
Lingua projelerini tasarlayıp, yaparken şu hususlara dikkat etmekte de fayda vardır; Avrupa Komisyonunca daha önce yapılmış Lingua projelerinin benzerlerini kabul etmemekte ve bunlara mali destekte bulunmamaktadır.Özel olarak bir mesleğin mensuplarına hitap edecek, bir mesleki amaca yönelik olarak hazırlanacak dil projeleri Lingua değil Leonardo da Vinci programı kapsamında hazırlanmalıdır. Bütün sözlük ve çeşitlerinin (normal, elektironik) basım ve dil öğretim materyali olarak üretimi Lingua projelerinin kapsamı içinde yer almamaktadır.
Lingua projesi uygulamaları için bir veb-sitesi oluşturmanın gerekli olduğu durumlarda; proje yapıcıları anlaşma döneminin sona ermesinden sonra sitenin nasıl yönetilip, işletileceğini Komisyona belirtmeleri gerekir. Bir ülkenin kendi sınırları içinde resmi dilini öğretmeyi amaçlayan projeler, örneğin; “Türkiye’ye gelen mültecilere Türkçe öğretme” Avrupa Komisyonu tarafından yabancı dil projesi olarak kabul edilmemekte ve mali destek alamamaktadırlar. Genel bir kural olarak; halen yürürlükte olan Lingua projeleri tamamlanmadan ve sonuçları uzmanlarca değerlendirilmeden bunların sürelerinin uzatılması veya boyutlarının daha da geliştirilmesi için Avrupa Komisyonu tarafından projelere mali yardımda bulunulmamaktadır.
Diller Dünyasına yolculuk
Avrupa Komisyonu daha önce yapılan Lingua projelerinin aynılarının veya benzerlerinin tekrar yapılmasına sıcak bakmamaktadır. Böyle bir yanılgıya düşmemek için http://europa.eu.int/comm/education/programmes/socrates/lingua/products_en.html sitesine girilerek Diller Dünyasında bir bir gezintiye çıkılabilir. Böylece hem diğer Avrupa ülkelerinin daha önce yapmış olduğu Lingua projeleri hakkında bilgi sahibi olur hem rengarenk Dil bahçelerinden gül toplar hem de hem de farklı insanların sesini soluğunu duymuş oluruz.Lingua Proje Örnekleri:
Lingua projelerine somut olarak örnek vermek gerekirse önceki yıllarda yapılmış olan Lingua projelerinin bazılarının konu ve başlıkları aşağıda belirtildiği gibidir;LINGUA 1:
1- Dil Festivali Düzenlenmesi,2- Avrupa Dillerini Öğrenelim ve Eğlenelim,
3- Havadaki Avrupa (Radyo aracılığıyla dil öğretimi),
4- Dil Öğrenim Kaynaklarına Erişimin Kolaylaştırılması,
5- Yetişkinler için Yeni Dil Öğrenim Yaklaşımları,
6- Dil Kulüplerine Katılalım,
7- Avrupa Dil Merkezleri Ağı,
8- Torunlarımızla Beraber Dil Öğrenelim.
LINGUA 2:
1- Macarca Multimedya Dil Öğretim Seti Geliştirilmesi,2- Web Tabanlı Danca Kurs Materyali Geliştirilmesi,
3- Evde Çalışmak Üzere Çok Dilli Öğrenim Seti Geliştirilmesi,
4- Dinle ve dokun (Göremeyenler için temel İngilizce kursu),
5- Avrupalı Seyyahlar için Kültürler Arası İletişim,
6- Dili Net'te, Eğlenerek Öğren.
Lingua Proje Ön Teklifi Nasıl Hazırlanır ?
Proje hazırlanırken temel şartlardan birisi en az 3 ayrı ülkeden ortak bulunması zorunluluğu olmakla birlikte ortak ülke sayısının çok olmasında fayda vardır. En azından olası risklere karşı 4 ortakla yola çıkmakta fayda var. Ortaklardan da en az bir tanesi AB üyesi ülkelerden olmalıdır. Projelere ortak olacak ülkeler ile kurum sayısında herhangi bir üst sınırlama yoktur. Proje koordinatörü olan yani projeyi sevk ve idare eden kuruluş gerek AB gerekse eğitim programlarına üye olan diğer ülkelerin herhangi birinden olabilir. Türkiye ve diğer 30 ülkenin lingua projelerine katılmasına hiçbir engel bulunmadığı gibi aynı ülkeden birden fazla kurum veya kuruluş da projelere ortak olarak katılabilir. Ortaklık niyet mektuplarının verilmesi ve proje koordinatörünün kabulüyle gerçekleşmektedir.Belirlenmiş olan proje teslim tarihlerine uymak kaydıyle her zaman proje hazırlanabilir. Proje tekliflerinin son aylara sıkıştırılmaması, geniş bir vakte yayarak hazırlanması çalışmayı yapanlara rahatlık sağlayacaktır. Lingua projeleri ön ve son teklif olmak üzere iki aşamadan oluşur. Ön teklif oldukça kısa olup Komisyonun sorularına proje düşüncesiyle ilgili genel, özet, tutarlı ve umut verici cevaplar verilmesi asıldır. Proje ana fikrini oluşturduktan sonra ortak bulma, ön ve son proje teklif formlarını hazırlama ve diğer proje süreçlerinde normal işlemlerin ve matbu formların doldurulması dışında herhangi bir güçlük, engel ve zorluk bulunmamaktadır.
Proje ortaklarının arasında en azından bir eğitim kuruluşunun bulunması, diğerlerinin de tekdüze olmayıp çeşitli kurum ve kuruluşlardan oluşması kabul edilme şansını artıracaktır.
Müracaat Nasıl Yapılır ?
Lingua programında değerlendirme ve seçme süreci iki aşamalıdır. Her sene müracaat formları yenilenmektedir. Müracaatlar ait oldukları yıla ait formlarla yapılır. İlk aşamada tasarlanan Lingua Projesinin Ön Teklifi, Avrupa Komisyonu’nun merkezi projeler için belirlediği sıtandart forma işlenerek ve her yıl 1 Kasım tarihine kadar Komisyon’un Teknik Yardım Ofisi’ne sunulmakta ve müracaat işlemi gerçekleştirilmektedir. Lingua Socrates’in merkezi programlarından biri olduğu için müracaatlar Brüksel’e yapılır. Matbu ve sıtandart olan Proje Ön Teklif formlarını boşluk bırakmadan doldurup, imzalayıp belirtilen son müracaat tarihlerini geçirmeden 1 asıl + 4 suret evrakı “TAO, Rue du Colonel Bourg, 139, B-1140, Brussels, BELÇİKA” adresine göndermek gerekmektedir.Proje Ön teklifleri Komisyona gönderilirken bir nüshasının proje koordinatörünün ülkesindeki, birer nüshalarının da ortakların bulunduğu ülkelerdeki Ulusal Ajansların Socrates / Lingua programlarına gönderilmesi gerekmektedir çünkü Komisyon projeler hakkında Ulusal Ajanslardan da görüş istemekte ve bu görüşlerden karar verme sürecinde yararlanmaktadır. Projelerin birer kopyası ilgili Ulusal Ajanslara gönderilmediği takdirde kabul edilme şansları güçleşmektedir. Proje Ön tekliflerinin her yılın en geç 1 Kasım tarihinde postaya verilmesi ve bunun belgelendirilmesi gerekmekle birlikte bu işlem için son günü bekleme zorunluluğu bulunmamaktadır. Daha önceki bir tarihte de projeler Komisyona sunulabilmektedir. Proje Ön ve Tam Tekliflerinin ayrıca Teknik Yardım Ofisi’nin sayfasından ilgili linke girilerek on-line başvurusunun da yapılması istenmektedir. Ancak değerlendirmede posta yoluyla yapılan müracaatlar dikkate alınmaktadır.
Lingua Proje Tam Teklifleri Nasıl Hazırlanır ?
Avrupa Komisyonu Teknik Yardım Biriminde uzmanlarca yaplan inceleme ve değerlendirmelerden sonra Proje ön teklifinin uygun, olumlu, tutarlı, mâkul bulunması ve gelecek vaadetmesi halinde sonuçlar Ocak ayı ortalarında ilan edilmekte ve proje koordinatörlerinden tam tekliflerini 1 Mart tarihine kadar Komisyona sunması istenmektedir. Proje ön tekliflerinde olduğu gibi tam teklif müracaatlarında da birer örnek ilgili ülke Socrates/Lingua birimlerine gönderilir. Lingua Projeleri Tam Teklifleri hazırlanırken ön teklife göre daha kapsamlı, ayrıntılı, teknik ve mali detayları açıklayıcı mahiyette olması ve son şeklin verilmesi gerekmekte olup ilkinde olduğu gibi matbu formlar doldurulmakta ve Komisyonun sorularına cevap verilmektedir.Ortakların proje mahiyetine göre ihtiyaca cevap verebilecek, birbirini tamamlayacak farklı türdeki kurum ve kuruluşlardan oluşması, belediye, bakanlık, okul, üniversite, dernek, vakıf, sivil toplum kuruluşları ve kurslar vb kapsayan karışık bir dokuda olması, projenin açık, belirli bir iş planına, görev tanımına ve dağılımına sahip olması, Avrupa boyut ve katma değerini içermesi, somut değerlendirme, yayım, etki ve sonuç planlarına sahip olması, hedef kitlenin ihtiyaç, sorun ve çözüm önerilerini belirlemesi, dil öğrenim ve öğretimiyle ilgili sürekli, tutarlı, uygun, istikrarlı yaklaşımlar ortaya koyması, 3-4 dili ve ülkeyi içermesi, aşama, zamanlama ve iş planlamasının yapılması Lingua projelerinin kalitesini ve kabul edilme şansını artıracaktır.
Proje koordinatörü tarafından nihai teklifin sunulmasını müteakiben Teknik Yardım Biriminde ikinci kez yaplan nihai ve kapsamlı değerlendirmelerden sonra dosya Komisyona iletilmekte ve projenin desteklenip desteklenmemesine dair son karar Avrupa Komisyonu’nca verilmektedir. Sonuçlar Ağustos ayında açıklanmakta, maddi destek almaya hak kazanan projelerin koordinatörleriyle Ekim ayında sözleşmeler imzalanarak projeler başlatılmaktadır. Kabul edilmeyen proje taslaklarının eksiklikleri giderilip bir sonraki dönemde Komisyona tekrar sunulabilir.
Lingua Projelerine Nasıl Ortak Olunur ?
SOCRATES / Lingua projelerine ortak olmak isteyen bütün kurum ve kuruluşlar aşağıda belirtilen yöntemi izleyip, proje koordinatörleriyle iletişime geçerek Lingua projelerine ortak olabilirler.Avrupa Komisyon’un yardımıyla Norveç Ulusal Ajansının yaptığı; hazırlanmakta olan bütün Socrates projeleriyle ilgili temel veri ve bilgilerin sunulduğu “ www.siu.no/socpart “ sitesinden ortak arayan Lingua projeleri hakkında bilgi alınabilir. Bu siteye girdikten sonra araştır (search) butonuna basıp, gelen sayfadan Socrates programları arasında yeralan Lingua’yı seçip, anahtar kelimeler (keywords) kısmına; istediğiniz (Lingua, Lingua 1, Lingua 2, Language and Science, Language Diversity, Language Learning, Language Skills, Language Training, Languages, Language/ICT, vb) kavramlardan seçim yaparak, hazırlanmakta olan Lingua Projeleri hakkında araştırma ve inceleme yapabilirsiniz. Açılan sayfada belirtilen projeleri başlık, tip, ülke ve konularına göre seçerek daha ayrıntılı ve özel bir şekilde inceleyebilirsiniz. Böylece; Lingua Projesi hazırlayan kurumun niteliğini, amacını, ne tür ortaklar aradığını, önerilen-aranılan tecrübeleri ve diğer hususları, proje kapsamında yapılacak çalışmaları, irtibat kurulması gereken proje koordinatörüyle ilgili iletişim bilgilerini, projenin internet site adresini öğrenebilir ve koordinatörle irtibata geçip Lingua projelerine ortak olma girişimlerini başlatabilirsiniz. “ www.isoc.siu.no “ sitesinden de halen yürürlükte olan projeler hakkında bilgi edinebilirsiniz.

